Saturday, April 2, 2011

რა არის ეკოლოგია?


 
 სიტყვა ეკოლოგია წარმოქმნილია ბერძნული სიტყვიდან,,oikos”,რაც ნიშნავს საცხოვრებელ ადგილს ანუ ,,სახლს”,ხოლო ,,logos”მოძღვრებას.ეს ტერმინი 1866წელს შეიმუშავა გერმანელმა ზოოლოგმა ე,ჰეკელმა და სათავე დაუდო მეცნიერების ახალ დარგს,რომელიც მან ასე განმარტა:,,ეკოლოგია-ესაა მეცნიერება ცოცხალი ორგანიზმების ურთიერტდამოკიდებულების შესახებგარემოს ორგანულ და არაორგანულ კომპონენტებთან.”სხვაგვარად,ეკოლოგია არის მეცნიერება ცოცხალი ორგანიზმების შესახებ მათ,,საკუთარ სახლში”.ინგლისელი ეკოლოგის ტენსელის მიხედვით ეკოლოგია,ფართო გაგებით,არის მცენარეთა და ცხოველთა ცხოვრების შესწავლა მათ ბუნებრივ ადგილსამყოფელში.
ეკოლოგია სწავლობს არა მარტო ორგანიზმების ურთიერთობას გარემოსთან არამედ თითოეული სახეობისთვის ისტორიულად ჩამოყალიბებულ სპეციფიკურ შეგუებებს,სპეციფიკურ სტრუქტურებსა და შიგასახეობრივ ურთიერთობებს,აგრეთვე სხვადასხვა პირობებში ბუნებრივი გადარჩევის შედეგად შექმნილ თნასაზოგადოებებს.
ამრიგად ეკოლოგია ბიოლოგიის ნაწილია, რომელიც ცოცხალ ორგანიზმებს შორის ურთიერთკავშირებს, აგრეთვე ცოცხალ ორგანიზმებსა და მათ საცხოვრებელ გარემოს ურთიერთდამოკიდებულებას შეისწავლის.
ტერმინი "ეკოლოგია" ზოგჯერ ცნების "გარემოს დაცვა" აღსანიშნავადაც გამოიყენება, თუმცა ბოლო წლებში ამ ორი ტერმინის გამიჯვნის ტენდენცია შეიმჩნევა , სადაც "ეკოლოგია" აღნიშნავს ბიოლოგიის დარგს, ხოლო "გარემოს დაცვა" - ადამიანის საქმიანობის შედეგად მისი გარემოს დეგრადაციასთან დაკავშირებულ საკითხებს.
არსებობს ტერმინის "ეკოლოგია" კიდევ რამდენიმე განმარტება
  • ეკოლოგია არის მეცნიერება, რომელიც მიმართულია ცოცხალ არსებათა განთავსების და განაწილების, მათ გარემომცველ სამყაროსთან ურთიერთობის და წონასწორობის პირობების შეცნობისაკენ.
  • ეკოლოგია ბუნების ეკონომიკაა.
  • ეკოლოგია გარემოს ორგანულ და არაორგანულ კომპონენტებთან ცოცხალი ბუნების ურთიერთობების შემსწავლელი მეცნიერებაა.
  • ეკოლოგია არის მეცნიერება, რომელიც ცოცხალ ბუნებაში არსებულ რთულ ურთიერთკავშირებს სწავლობს.
როგორც ჩანს,არც ისე დიდი დრო გავიდა მას შემდეგ ,რაც გერმანელმა მკვლევარმა ე.ჰეკელმა ხმარებაში შემოიღო ტერმინი ,,ეკოლოგია” (1866წ)და იგი ბევრი ჩვენგანისთვის დღეს პლანეტაზე შექმნილი საშიში სიტუაციის სინონიმი გახდა.
,,ეკოლოლოგიური ინფარქტი”, ,,ეკოლოგიური ინსულტი” ხშირად გაისმის დღეს ეს სიტყვები,ბუნება ულმობლად მიექანება აქეთკენ.
როგორი იქნება გარემო-სამყაროს მდგომარეობა უახლოეს თუ შორეულ მომავალში?რა გველოდება ჩვენ?მოწამლული ჰაერი და წყალი,განადგურების პირას მისული საფარველი-ოზონის ფენა,სიცოცხლის თანდათანობით გაქრობა???შეძლებს თუ არა ადამიანი  დაიცვას პლანეტა გაჭუჭყიანებისგან,გონივრულად გამოიყენოს მისი რესურსები?ასეთი კითხვები კარგა ხანია დადგა თითოეული ადამიანის წინაშე.
დგეს დედამიწა ჩვენს ხელშია და დახმარებას ითხოვს